یادی از بانو پیکر سلطان “ افسانه “ معروف به ستاره هنر موسیقی افغانستان و یکی ازآوازخوانان پیشکسوت و سابقه دار!
پیکر سلطان "افسانه "فرزند میر عدالت و میرعدالت،نواسه میرسره بیگ ازمیران کولاب بودند.
کولاب چهارمین شهربزرگ درکشورتاجیکستان است.اکنون بخش عمده ای ازمقامهایتاجیکستان از این منطقه برخاسته اند. کولاب زادگاه امام علی رحمان،رییس جمهوری کنونیتاجیکستان نیزاست.پیکرسلطان درسال ۱۳۲۹،برابربا ۱۹۵۱، درشهر کابل دریک خانواده منورچشم به جهان هستیگشود.او از فارغان دبیرستان رابعه بلخی است و نظر به استعداد وطبع و ذوق سرشاری که بهآوازخوانی داشت،نخستین آهنگ معروفش را زمانی که فقط چهارده سال داشت " ۱۹۶۵"و هنوزدانش آموز مکتب بود به این مطلع خواند:
من مست بهار حسنت
ای آهوی صحرا یی
چرا پیشم نمی آیی؟
شعرآن ازشاعرگرامی مقبل بود و این آهنگ را از مسیر امواج رادیوبدست نشرسپرد.
این آهنگ بانوافسانه را به قله های شامخ شهرت ومحبوبیت رسانید ونامش درهرخانهوهرمحفل ومجلس،ورد زبان هاشد.همچنین آهنگ دیگرش نیزتحت عنوان:
حال که دیوانه شدم می روی...
این آهنگ ها به اصطلاح مردم، درآن هنگام گل کرد وهمیشه بهارماند وبه دل ها نشست . مردمباربار این دوآهنگ را مى شنيدند؛ و بار،بارفرمایش نشرمجدد آنرا به رادیو می دادند. پیکرسلطاندردوره ای به موسیقی روی آورده بود که جامعه سنتی ومذهبی افغانستان ،به آواز خوانان زناحترام نداشتند وپا گذاشتن زن دررادیووانجام فعالیت های هنری به دلیل تسلط جهل وغیرتوتعصب درآن دوران ؛ازنظر آنها نوعی فحشا بود. بنابرآن آوازخوانی درآن هنگام کارساده وآساننبود بلکه جرات وجسارت و از خودگذری می خواست. پیکرسلطان درتحت نام های مستعاریچون جلوه وافسانه درآغاز فعالیت های هنری خود ،آهنگ های زیادی خوانده وکمپوزیتورهایمعروف وشهیرکشور چون مرحوم استاد فرخ افندی، مرحوم استاد نینواز، مرحوم استادسرمست،مرحوم استاد فقیرمحمد ننگیالی ، مرحوم استاد هاشم ومحترم شمس الدین مسرورآهنگ هایش را کمپوزنموده بودند.
بانوافسانه عزیزدرحدودی صدها آهنگ درآرشیف رادیو وتلویزیون افغانستان ثبت دارد. اوآغازکارهنری خود را ازترانه خوانی وستیج های روزمادروجشن معلم، ازمکتب آغازنموده وبهشکل اماتوربه جهان موسیقی گام نهاده. ولی پس ازآن که به صفت کارمند دررادیو آغاز به کارکردوبشکل سیستماتیک آن به آوازخوانی ادامه داد.به نزد استاد پروفیسور چترجی به اصطلاحهنرمندان عزیز" گر"ماند . بانوافسانه آواز خوانشهیرکشوردرعرصه موسیقی زحماتی زیادی کشیده،دررادیو افغانستان ،تلویزیون ها،محافل هنر،شعروموسیقی،محافل خوشی هم میهنان،دررویداد های مهم ملی و بین المللی وهمچنان بهخاطرمعرفی فرهنگ افغانستان به جهان خارج ، سفرهای زیادی هنری نموده است. ازجمله بهشوروی سابق، آلمان شرق،چکوسلواکیای سابق ، منگولیا ، کوریای شمالی ،هند و یوگوسلاویایسابق ،سفرهای زیادی داشته و کنسرت های بی شماری را درخارج مرزافغانستان نیزاجرا نمودهکه همه آهنگ هایش مورد علاقه ودلچسپی تماشاچیان قرارگرفته. او یک بانوی دلسوزومهربانبوده وسراسروجودش مالامال ازمحبت وعشق به میهن ومردمش است،اوهمیشه کوشیده تاازطریق هنرش به جامعه خود مفید بوده وخدمتی را برای همنوعانش انجام دهد. بنابه همینمنظوربانو افسانه درکنسرت عایداتی درسال ۱۹۹۸،که به وسیله دکتوران افعانستانی مقیم آلمانراه اندازی شده بود. آوازخواند وتمام عایدات بدست آمده توسط دکتوران به درمانگاه هایکشورانتقال یافت.
کنسرت دیگری توسط سازمان زنان آلمان برای افغان های ساکن درشهرمونشن آلمان راه اندازیودرحدود ۴۰۰۰۰ یورو جمع آوری شد وازپول آن ماشین آلات خریداری وتوسط زنان آلمانی بهزنان افغانستان درداخل مرزرسانیده شده است.
جوایزوالقاب بانو افسانه:
بانو افسانه عزیزدرزمان دولت جمهوری دموکراتیک به مدال صداقت ودرجشنواره روزملی کوریابرنده نشان " تبرطلاي " و همچنین درملاقات دوستانه با هنرمندان تاجکستان بنام الماسآفتاب ملقب شد.
بانو افسانه درسال ۲۰۰۴، ازسوی بنیاد جهانی ژورنالستان افغانستان درشهرویانای کشوراطریشبا قلم هنرسالاراحمدشاه علم،پروفیسورعبدالواسع لطیفی، استاد زلال هیروی، استاد احمدراتب، دکترشکراله کهگدای واحمد غوث زلمی برنده جایزه مطبوعاتی " بانوی آواز افغانستان" گردیده بود.
در جشنواره جوایزهنری که درسال ۲۰۰۸ ازجانب انجنیراحسان الله بیات وشبکه تلویزیون جهانیآریانا درشهرسانفرانسیسکوی ایالت متحده امریکا دایرگردید. به حیث"بهترین آوازخوان اناث " انتخاب شد. بازهم جوایزهنری که درسال ۲۰۰۹ ازسوی انجنیراحسان الله بیات وشبکه تلویزیونجهانی آریانا درشهرهامبورگ آلمان برگزارگردیده بود ،به "ستاره هنرموسیقی افغانستان"مسماگردید.
در جشنواره ۲۰۱۱،که ازجانب نبیل مسکین یارمسول شبکه تلویزیون جهانی آریانای افغانستاندرشهرفرانکفورد آلمان دایرگردیده بود.به "بزرگترین هنرمند تلنت افغانستان "معرفی شد.
پیکرسلطان "افسانه"درسال ۱۳۹۰،مجبوربه ترک زادگاهش گردید ومانند هزاران هموطن ماراهی کشورهای غریبه شده ودرکشورآلمان درمهاجرت اجباری بسرمی برد.
بانوافسانه بامحمد اسماعیل نوابی ازدواج نموده وتاکنون این وصلت پابرجابود. ثمره ازدواجشان پنج دختر و دو پسرمی باشد. هردوپسر بانو افسانه،خلیل جان وهارون جان دسترسی کاملبه آلات موسیقی دارند و دراجرای کنسرت ها اورا همراهی می کردند.
بانو افسانه از محدود بانوانِ بود که سنت ها را درهم شکست و راه را برای سایر زنان بازکرد وآنان را بسوی یکی از،هنری های زیبا و والای طبیعت کشانید.
بانو افسانه در طول حیات خود با آواز جذاب و آهنگ های شاد و زیبا،نشاط وخوشی به ارمغانآورد و دل های افسرده هم میهنان را شاد و شاد تر کرد.
بانو افسانه در شرایط دشوار مرد سالاری و زن ستیزی به تنهایی ایستاد و در برابرانواع خشونتهای خانواده گی و اجتماعی،فداکاری نمود و سرسختانه مقاومت کرد. اگراین بانوان شجیعما،شیردلانه نمی ایستادند. امروزما همین چند آوازخوان محدود از قشر زن را هم نمی داشتیم.
روان شان شاد و یاد شان جاویدان باد!
نویسنده: شیرین .ن مبارز (کاپی با نام نویسنده مانعی ندارد)
No comments:
Post a Comment