ثریا ملقب به سلما یکی از آواز خوانان موفق و نامدار کشور

ثريا، ستاره موسيقي كشور كه در آسمان ساز و آواز او را بنام سلما مي شاسيم ، از جمله آواز خوانان تراز اول موسيقي آماتور کشور به شمار ميرود.آهنگ ملا محمد جان كه يكبار در سال ١٩٠٧ در كلكته هند توسط. مرحوم استاد غلام حسين خان پدر استاد سرآهنگ اجرا شده بود و بعد از او ديگر كسي آنرا اجرا نکرد.

  اين خانم سلما بود كه داستان تاريخي ملا محمد جان و عايشه را زنده ساخت آنقدر زيبا خواند كه ،حتا اگر امروز عايشه يي عاشق هم دوباره زنده شود و بخواند، مقبولي اين آهنگ ديگر مهُر آواز خانم سلما را بخود حك كرده. اگر پنج آهنگ ماندگار موسيقي افغاني را نام ببريم ملا محمد جان به آواز خانم سلما در صدر قرار ميگيرد. ميتوان گفت كه  آهنگ ملا محمد جان باید در زمره ميراث هاي فرهنگي كشورما ثبت گردد. بانو سلما درخانواده روشنفكر و هنر دوست درکابل بدنيا امد كه  فرزند چارم درميان يك خواهر و سه برادر است. صدا و آواي موسيقي ازاستاد برشنا كاكاي پدرش و احمد ولي  پسر خاله اش ، ثريا را سلما ساخت. بانو سلما ١٣ سال داشت كه آواز خواند. قبل از او خواهر و برادر بزرگترش هم آواز ميخواندند، اما هيچگاهي نخواستند آواز شان ضبط نوار شود. احمد ولي، الماس شرق ،  صداي خانم سلما را به صيقل گرفت  و براي خانم سلما آهنگ ميساخت.  خانم سلما در سيزده سالگي دو آهنگ به راديو افغانستان ثپت  كرد كه  یکی آهنگی از ساخته هاي  خيال با مطلع ( بگو از من چه ديدي ...) ودیگری آهنگ  تاريخي ملا محمد جان میباشد كه تا امروز كسي مانند او آنرا نخوانده است. بعد از ثپت اين دو آهنگ براي دوسال خانم سلما آواز نخواند. خانم سلما شانزده سال داشت كه اولين البوم هنري اش را با محترم احمدولي ثپت افغان موزيك كرد.   

 [  يك لحظه يك لحظه ويا- جان جان نگاه تو ]

سلمااولين آواز خوان کشوربود كه با احمد ولي دوگانه خواند. و موفقيت هايش را در عرصه موسيقي از اولين مشوق اش احمدولي ميداند. سلما ميگويد: احمدولي بيشتر مي كوشيد تا من بخوانم و احمد ولي بهترين كمپوز ها را برايم از كمپوزيتوران مطرح آنزمان بدست ميآورد. سلما  زماني آواز میخواند كه فعاليت هاي هنري بانوان در كشور تازه رنگ گرفته بود.  سلما ميگويد : هنرمندانی چون استاد مهوش، سارا زلاند، خانم ژيلا، خانم افسانه و ... كساني بودند كه عرصه موسيقي را براي ما باز كردند. هنرمندان در آنزمان با إمكانات كم، بيشتر ميكوشيدند تا آهنگي را بدست بياورند، بسرايند و ضبط كنند.كه مورد پسند شنونده باشد. با آنكه سهولت ها اندك بود اما پشتكار بانوان در جامعه سُنتي قابل قدر بود .  بانو سلما توانست با استفاده از تجارب هنري اش برادرش حيدر سليم را هم به جهان موسيقي معرفي كند. براي اولين بار حيدر سليم در كنار خواهرش سلما آوازخواند و اولين البوم موزيك سنتر را با آهنگ هاي خود ماندگار تاريخ موسيقي کشوركردند.

گر رهايم كني نمي ميرم

كه بسر شور تازه يي دارم

 ويا: در قيد غمم خاطر آزاد كجايي

و...  اين آهنگ ها بود كه دوستداران هنر موسيقي را  با نام حيدر سليم آشنا ساخت. سلما هنوز شاگرد مكتب بود كه در برنامه پيام صبحگان راديو ملی با آواز رحيم جهاني آشنا شد. وقتي از رحيم جهاني مي شنيد، در كنار راديو مي ايستاد و محو آهنگ هاي او ميشد، تقدير سلما را همسفر زندگي رحيم جهاني گردانید و بقيه فعاليت هاي هنري اش را در كنار  رحيم جهاني كه خود تحصيلات اكادميك در عرصه موسيقي داشت پيش بُرد. سلما و رحيم جهاني آهنگ هاي ماندگار دوگانه از خود بجا گذاشته اند كه در آرشيف موسيقي  رادیو وتلویزیون موجود است.

خانم سلما در  موسيقي امروزي افغاني از خودسري در آهنگ هاي هنرمندان تازه كار انتقاد مي كند و اما كار كرد هاي هنرمندان جوان چون آريانا سعيد، قيس الفت ، علي اعتمادي ، شاه رسول قاسمي ،سيتا قاسمي و ... را تحسين ميكند. خانم سلما طَي سفر هايكه در سالهاي ٢٠٠٨-٢٠١٢-٢٠١٣ به کابل داشت استعداد جوانان كشور را در عرصه هاي مختلف زندگي بخصوص مطبوعات تمجيد كرده ميگويد:  اگر فعاليت هاي جوانان كشور مارا  در عرصه راديو و تلويزيون با همان إمكانات ناچيز، و امكانات كه در غرب وجود دارد در مقايسه بگيريم كاركرد هاي جوانان وطنم را تحسين ميگويم چرا كه هر كدام شان يك مكتب استند. در حاليكه در غرب با وجود همه امكانات ، كيفيت كإرهاي رسانه يي شان كم رنگ است. خانم سلما سه فرزند  بنام هاي سلما، سنبل و رهي جهاني دارد. پسر خانم سلما رهي جهاني از نواختن طبله پا به عرصه موسيقي گذاشت و نزد استاد ذاكر حسين  نواختن طبله را آموخت و نزد پدرش رحيم جهاني با نواختن آرمونيه و كيبورد آشنا شد كه  در فعاليت هاي مختلف هنري خانم سلما ، حيدر سليم و ديگر هنرمندان را همراهي ميكرد. امروز رهي جهاني در كنار خانم سلما  آوازمي خواند، و رهنمايي هاي مادرش را در عرصه آواز خواني به تجربه گرفته است.. خانم سلما جهاني در كنار مصروفيت هاي هنري اش مصروف نوشتن زندگي نامه خود است. او از پنج سالگي اش تا امروز را در قيد قلم درآورده است. نام خانم سلما در آسمان هنر موسيقي كشور هميشه با افتخار ياد ميشود. سلما علاوه بر اجرای انفرادی، آهنگ‌های دوگانه‌ی زیبایی با همسرش رحیم جهانی، برادرش حیدر سلیم و همچنین احمد ولی خوانده است. او چندین آلبوم موسیقی منتشر کرده است. بانوسلماپس از ناآرامی‌ها و جنگ‌های داخلی در کشور، سلما به همراه خانواده‌اش به آمریکا مهاجرت کرد و در خارج از کشور به فعالیت‌های هنری خود ادامه داد.  سلما جهانی به عنوان یکی از نمادهای موسیقی زنانه افغانستان شناخته می‌شود که در تلاش برای حفظ و ارتقای فرهنگ و موسیقی اصیل کشورش فعالیت کرده و الهام‌بخش هنرمندان جوان است.

#جنبش آزادي بخش زنان