آوای زنان افغانستان

آوای زنان افغانستان

Thursday, September 17, 2026

حقایق تلخ تاریخی

نقش محمد گل خان مومند در تغییر نام‌های جغرافیایی

 (پشتوسازی شمال و غرب) 

همه و همه دست به دست هم داده و باعث به وجود آمدن شکاف های قومی در تاریخ معاصر افغانستان شد….


‎محمد گل خان مومند (وزیر داخله و نایب‌الحکومه ولایات شمال در دهه‌های 

۱۹۳۰ و ۱۹۴۰) تئوریسین اصلی ناسیونالیسم افغان در قرن بیستم بود. 

او معتقد بود برای تثبیت حاکمیت ملی، نه تنها بافت جمعیتی،بلکه نشانه ها، حافظه تاریخی و زبان جغرافیا نیز باید دگرگون شود.

‎او یک کمیسیون ویژه برای ریشه‌یابی و تغییر نام‌های جغرافیایی ایجاد کرد. این روند که به «پشتوسازی نام‌ها» معروف شد، نام‌های باستانی پارسی، 

اوزبیکی و ترکمنی را به نام‌های پشتو تبدیل کرد. چند نمونه بارز این تغییرات 

عبارتند از:

شیندند به جای سبزوار: منطقه باستانی سبزوار در ولایت هرات به شیندند (به معنای حوض یا آبگیر سبز) تغییر نام یافت.

پشتون‌کوت به جای نمنکوت: در ولایت فاریاب، نام منطقه نمنکوت به پشتون‌کوت تبدیل شد.

چاربولک به جای ارچی: در زون شمال، نام‌های بسیاری از قریه‌ها تغییر کرد؛ برای مثال بخش‌هایی از مناطق ولایت کندز و بلخ بازتعریف شدند.

تغییر نام‌های اداری محلی: نام‌های محلی نظیر قره‌تپه به توره‌غندی، پُلِ خشتی به پخت خشت و نام‌های بسیاری از ولسوالی‌های جوزجان و فاریاب در اسناد رسمی بوروکراسی دولتی تغییر یافتند تا پیوند تاریخی اقوام بومی با زمین‌های شان در اسناد دیوانی قطع شود.

شیرین.ن . مبارز

ادامه دارد……

No comments: