مشکلات گرده ها ( کلیه ها)

نه_9_بیماری شایع کلیه

کلیه‌ها مواد زائد و مایعات اضافی را از خون تصفیه می‌کنند، تعادل الکترولیت‌ها و فشار خون را تنظیم می‌کنند و ادرار تولید می‌کنند. بیماری‌های کلیه ممکن است به‌طور ناگهانی یا به‌تدریج ایجاد شوند و بخش‌های مختلف کلیه از جمله واحدهای تصفیه‌کننده، بافت کلیه، رگ‌های خونی یا مسیر خروج ادرار را درگیر کنند.

🟣 ۱. بیماری مزمن کلیه (CKD)

➟ بیماری مزمن کلیه به کاهش تدریجی ساختمان یا عملکرد کلیه گفته می‌شود که حداقل سه ماه ادامه داشته باشد.

➟ در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامتی وجود نداشته باشد.

➟ با پیشرفت بیماری، ممکن است تورم پاها، خستگی، تهوع، خارش، کاهش اشتها و تغییر در مقدار یا دفعات ادرار دیده شود.

➟ شایع‌ترین علت آن در بزرگسالان، دیابت و فشار خون بالا است.

➟ درمان شامل کنترل فشار خون و دیابت، کاهش مصرف نمک، پرهیز از داروهای آسیب‌رسان به کلیه و بررسی منظم عملکرد کلیه است.

➟ در نارسایی پیشرفته کلیه ممکن است دیالیز یا پیوند کلیه لازم شود.

🟣 ۲. آسیب حاد کلیه (AKI)

➟ آسیب حاد کلیه به کاهش ناگهانی عملکرد کلیه طی چند ساعت یا چند روز گفته می‌شود.

➟ این حالت ممکن است به علت کم‌آبی شدید بدن، عفونت، کاهش جریان خون به کلیه، انسداد مسیر ادرار یا مصرف بعضی داروها ایجاد شود.

➟ علائم ممکن است شامل کاهش ادرار، تورم پاها، تنگی نفس، تهوع، گیجی و خستگی شدید باشد.

➟ درمان بر رفع علت زمینه‌ای، تنظیم مایعات و الکترولیت‌ها، قطع داروهای مضر برای کلیه و درمان عفونت یا انسداد متمرکز است.

➟ در موارد شدید ممکن است به‌طور موقت دیالیز لازم شود.

🟣 ۳. سنگ کلیه

➟ سنگ کلیه رسوبات سخت معدنی هستند که در دستگاه ادراری تشکیل می‌شوند.

➟ معمولاً باعث درد شدید پهلو یا کمر می‌شوند که به کشاله ران انتشار پیدا می‌کند.

➟ علائم دیگر شامل تهوع، استفراغ، وجود خون در ادرار، درد هنگام ادرار و تکرر ادرار است.

➟ سنگ‌های کوچک معمولاً با مصرف مایعات کافی و داروهای ضد درد دفع می‌شوند.

➟ سنگ‌های بزرگ یا ایجادکننده انسداد ممکن است به دارو، سنگ‌شکنی، یورتروسکوپی یا جراحی نیاز داشته باشند.

🟣 ۴. گلومرولونفریت

➟ گلومرولونفریت التهاب و آسیب گلومرول‌ها، یعنی واحدهای بسیار کوچک تصفیه‌کننده کلیه است.

➟ علائم ممکن است شامل خون در ادرار، ادرار کف‌آلود، تورم اطراف چشم‌ها یا پاها، فشار خون بالا و کاهش ادرار باشد.

➟ از علل آن می‌توان به عفونت‌ها، بیماری‌های خودایمنی و برخی اختلالات مرتبط با سیستم ایمنی اشاره کرد.

➟ درمان بسته به علت بیماری بوده و ممکن است شامل داروهای کنترل فشار خون، داروهای ادرارآور، آنتی‌بیوتیک‌ها یا داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی باشد.

🟣 ۵. سندرم نفروتیک

➟ سندرم نفروتیک زمانی رخ می‌دهد که فیلترهای آسیب‌دیده کلیه مقدار زیادی پروتئین را وارد ادرار کنند.

➟ علائم معمول شامل تورم شدید، به‌ویژه اطراف چشم‌ها و پاها، ادرار کف‌آلود و افزایش ناگهانی وزن به علت تجمع مایعات است.

➟ آزمایش خون ممکن است کاهش آلبومین و افزایش کلسترول را نشان دهد.

➟ درمان می‌تواند شامل محدود کردن مصرف نمک، داروهای ادرارآور، داروهای کنترل فشار خون و درمان بیماری زمینه‌ای کلیه باشد.

🟣 ۶. بیماری کلیه پلی‌کیستیک

➟ بیماری کلیه پلی‌کیستیک معمولاً یک بیماری ارثی است که در آن تعداد زیادی کیست پر از مایع در کلیه‌ها ایجاد می‌شود.

➟ کلیه‌ها ممکن است بزرگ شده و به‌تدریج عملکرد خود را از دست بدهند.

➟ علائم شامل فشار خون بالا، درد پهلو یا کمر، خون در ادرار، عفونت‌های ادراری و سنگ کلیه است.

➟ درمان بر کنترل فشار خون، درمان عفونت‌ها و درد، و بررسی منظم عملکرد کلیه تمرکز دارد.

➟ در مراحل پیشرفته ممکن است دیالیز یا پیوند کلیه لازم شود.

🟣 ۷. پیلونفریت (عفونت کلیه)

➟ پیلونفریت یک عفونت باکتریایی یک یا هر دو کلیه است که معمولاً از مثانه به سمت کلیه گسترش می‌یابد.

➟ علائم شامل تب، لرز، درد پهلو یا کمر، تهوع، درد هنگام ادرار و تکرر ادرار است.

➟ درمان شامل مصرف آنتی‌بیوتیک و دریافت مایعات کافی، در صورت مناسب بودن از نظر پزشکی، است.

➟ در صورت عفونت شدید، استفراغ، بارداری یا علائم سپسیس، ممکن است بستری در بیمارستان و دریافت آنتی‌بیوتیک وریدی ضروری باشد.

🟣 ۸. بیماری کلیوی ناشی از دیابت

➟ بالا بودن مداوم قند خون می‌تواند به رگ‌های خونی کوچک و واحدهای تصفیه‌کننده کلیه آسیب برساند.

➟ اولین علامت معمولاً وجود آلبومین یا پروتئین در ادرار است، بدون اینکه علامت واضحی وجود داشته باشد.

➟ در مراحل بعدی ممکن است تورم، فشار خون بالا، خستگی و کاهش عملکرد کلیه ایجاد شود.

➟ درمان شامل کنترل مناسب قند خون و فشار خون، استفاده از داروهای محافظت‌کننده کلیه در صورت مناسب بودن، کاهش مصرف نمک و انجام منظم آزمایش خون و ادرار است. دیابت یکی از مهم‌ترین علل بیماری مزمن کلیه محسوب می‌شود.

🟣 ۹. سرطان کلیه

➟ سرطان کلیه رشد غیرطبیعی سلول‌ها در بافت کلیه است.

➟ در مراحل اولیه ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد.

➟ علائم احتمالی شامل خون در ادرار، درد مداوم پهلو یا کمر، وجود توده در شکم، کاهش وزن بدون علت، تب و خستگی است.

➟ درمان بر اساس اندازه و میزان گسترش تومور تعیین می‌شود و ممکن است شامل جراحی، تخریب تومور (ابلیشن)، درمان هدفمند یا ایمنی‌درمانی باشد.

🟣 آزمایش‌های رایج برای بیماری‌های کلیه

➟ آزمایش کراتینین خون و نرخ تخمینی فیلتراسیون گلومرولی (eGFR) برای ارزیابی عملکرد تصفیه کلیه انجام می‌شوند.

➟ آزمایش ادرار برای بررسی وجود پروتئین، خون و عفونت استفاده می‌شود.

➟ سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن یا ام‌آر‌آی می‌توانند سنگ، کیست، انسداد یا تومور را نشان دهند.

➟ در برخی بیماری‌های گلومرولی، ممکن است نمونه‌برداری (بیوپسی) از کلیه لازم باشد.

🟣 چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟

➟ کاهش شدید یا قطع کامل ادرار

➟ درد شدید پهلو یا کمر همراه با تب

➟ وجود خون در ادرار

➟ گیجی جدید، خواب‌آلودگی شدید یا غش

➟ تورم شدید یا تنگی نفس

➟ استفراغ مداوم یا ناتوانی در نوشیدن مایعات

سلب مسئولیت پزشکی: این مطالب فقط برای آگاهی عمومی و آموزش ارائه شده‌اند و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمان توسط پزشک نیستند. هرگونه علائم مربوط به کلیه، به‌ویژه اگر ناگهانی، شدید یا مداوم باشند، باید توسط پزشک یا سایر کارکنان واجد شرایط مراقبت‌های صحی ارزیابی شوند.

#معالجهTreatment