خانه مولانا چهاردهم سرطان را به عنوان روز بزرگداشت پوروچیستای بلخی نامگذاری کرده است؛ بانویی که در سنت زردشتی و تاریخ فرهنگی بلخ، نماد خرد، دانش، هنر، فضیلت و ایمان به شمار میرود.
در این نوشته به زندگی، جایگاه تاریخی و فرهنگی پوروچیستا، نقش او در گسترش آموزههای زردشت، پیوندش با جاماسپ حکیم، و میراث ماندگار او در تمدن و فرهنگ بلخ باستان میپردازیم؛ شخصیتی که نامش در گاهان اوستا جاودانه شده و تا امروز به عنوان یکی از برجستهترین زنان تاریخ این سرزمین شناخته میشود.پوروچیستا/پوروچیتا، جوانترین دختر از میان سه دختر زردشت، در روزگار گشتاسپ و عصر اسپهها در بلخ باستان دیده به جهان گشود. او از برجستهترین زنان تاریخ و فرهنگ بلخ و از شناختهشدهترین چهرههای زن آن عصر به شمار میرود. نام او در اوستا به صورت «پوروچیستا اسپنتمان» آمده و در زبان اوستایی به معنای «دارای بینش فراوان»، «پُرخِرد» و «بسیار آگاه» است.
پوروچیستا در خاندان اسپنتمان و در فضایی سرشار از دانش، خِرد و معنویت پرورش یافت. او از همان کودکی در کنار پدر با آموزههای آیین یکتاپرستی آشنا شد و به سبب دانش، هنر، خِرد و فضیلت، در میان پیروان زردشت جایگاه والا یافت. در حافظهٔ تاریخی و ادبیات اساطیری زبان فارسی، از او به عنوان الههٔ هنر و دانش نیز یاد شده است.
پوروچیستا از نزدیکترینها به زردشت و از نخستین پیروان آیین او بود که در گسترش و ترویج آموزههای یکتاپرستی نقشی برجسته ایفا کرد. در سنت زردشتی، او نماد زنِ خردمند، آگاه، بافضیلت و سرچشمهٔ اخلاق شناخته میشود؛ زنی که زندگی خود را بر بنیاد پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک استوار ساخت و الگویی برای زنان و مردان روزگار خود گردید.
یکی از مهمترین رویدادهای زندگی پوروچیستا، ازدواج با جاماسپ حکیم، ستارهشناس نامدار، شاگرد لقمان حکیم و از بزرگان دربار گشتاسپ، بود. اهمیت این پیوند تا آن اندازه بود که در هات پنجاهوسوم، از بخشهای گاهان اوستا، ذیل آیین شوهرداری ثبت شده است. زردشت در این بخش، پوروچیستا و جاماسپ را به زندگی بر پایهٔ خِرد، راستی، پاکی و پارسایی فرا میخواند.
ادامه در ویبسایت خانه مولانا
No comments:
Post a Comment