آوای زنان افغانستان

آوای زنان افغانستان

Thursday, April 9, 2026

نغمه: ملکه فولکلور افغانستان که زندگی‌اش پر از عشق، موفقیت، درد و جنجال بود

نغمه (نام اصلی: شاپیری) در اول جنوری ۱۹۵۶ در قندهار به دنیا آمد. پدرش فارسی‌زبان و مادرش پشتون بود. از کودکی صدای زیبایش همه را مجذوب می‌کرد، اما مادرش مخالف آواز خواندن او بود و حتی کتک می‌زد. بعد از مرگ پدر، خانواده به کابل مهاجرت کردند.


در ۱۸ سالگی با آهنگ «سوزم په غموکی په چلنده زمانی» (کمپوز حامد حسینی) در تلویزیون ملی افغانستان ظاهر شد و یک‌شبه معروف شد.


در دهه ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ خورشیدی، با استاد منگل ازدواج کرد و این دو زوج به یکی از محبوب‌ترین جفت‌های موسیقی افغانستان تبدیل شدند. مثل یک تیم قوی، صدها آهنگ عاشقانه، فولکلور و وطنی ساختند. آهنگ‌های معروف‌شان مثل:

جانانه کله چی رازی کوچه کی

وای وای له غما موروما

نادرزم نا با رازی

اتن دی گدا دا

و صدها نغمه و غزل دیگر که هنوز هم در قلب مردم زنده است.


نغمه بیش از ۵۰۰ آهنگ ضبط کرده و به عنوان صدای اصیل پشتون شناخته می‌شود. حتی در سال ۲۰۱۴ جایزه افتخاری عملکرد از پاکستان گرفت.


ازدواج اول نغمه اجباری بود. رابطه‌شان بعد از چند سال به مشکل خورد و در سال ۱۳۸۵ (۲۰۰۶) از هم جدا شدند. این طلاق خیلی جنجالی شد. منگل در مصاحبه‌ها گفته بود که هنوز هم وقتی خاطرات می‌آید، ناراحت می‌شود. نغمه هم بعداً از مشکلات خانوادگی، مست و الکلی بودن منگل و اختلافات صحبت کرد، اما جزئیات کامل را هیچ‌کدام علنی نگفتند. آن‌ها چهار فرزند دارند: انور، خیبر، لیمه و مدینه که حالا در آمریکا زندگی می‌کنند.


بعد از طلاق، نغمه برای بار دوم با شریف (پسر مولوی محمدنبی محمدی، یکی از رهبران جهادی) ازدواج کرد. بعضی‌ها این ازدواج را مثبت دیدند و گفتند او را نجات داد، اما عده‌ای هم آن را جنجالی دانستند.


در زمان جنگ‌های داخلی، شایعه شد که یک فرمانده او را ربوده است. نغمه بعداً در مصاحبه با نیویورک تایمز این شایعه را رد کرد و گفت این حرف‌ها برای بدنام کردنش پخش شده بود.


نغمه حالا بیش از ۷۰ سال سن دارد و در تبعید (کالیفرنیا، پاکستان و دبی) زندگی می‌کند. هنوز آواز می‌خواند، آلبوم جدید منتشر می‌کند و علیه سیاست‌های طالبان (به‌خصوص ممنوعیت موسیقی و محدودیت بر زنان) حرف می‌زند. او کتاب شعر «آئینه شکسته» را هم منتشر کرده است.


بعضی‌ها او را نماد استقامت و صدای واقعی افغانستان می‌دانند، بعضی‌ها هم انتقاد می‌کنند که در دوران کمونیست با وزارت داخله همکاری داشته یا موسیقی‌اش تجاری شده است.

حالا نظر شما چیست؟

آهنگ مورد علاقه‌تان از نغمه و منگل کدام است؟

ف.ب

No comments: